Dijo
Basotho ba lebowa ke batho bao ba kgonago go hlokomela mmu le hlago gore ba bune go jewe wa' mpana palega. Gantši motse wa monna yo mongwe le yo mongwe o na le mašemo moo go lengwago selemo le marega. Ke moo o kwago Mosotho wa lebowa a fela a re 'lehumo le tšwa tšhemong'. Bontši bja dijo tše di jewago ke Basotho ba lebowa ke tšeo di tšwago mašemong. Tšona di dirwa ka mabele, lefela goba lootša.
Tše dingwe tša lehlabula di akaretša dijo tša go swana le magapu, marotse, mafodi, maraka, le dinawa le tše dnigwe. Dinawa ge di omile ba di kopanya le mabele, lefela goba dihlodi. Ka nako ye nngwe go tšewa dihlodi tša hlakantšhwa le bupi, tša apewa go fihlela di butšwa. Sejo se bjalo se bitšwa semotwana. Motswako o bjalo o a fehlwa go swana le bogobe.
Ge e le mabele o na a šilwa a šilwa godimo ga leswika le le bitšwago lwala. Lwala ke leswika lamphaphathi la go ba le le lengwe le lennyane ka godimo. Le lennyane ke lona le šomišwago go pšhatlaganya mabele gore e be bupi. Lona leswika leo la go šila ka lona le bitšwa tšhilo. Ge mosadi a šila o khunama ka matolo.
Ka nako ya tlala/komelelo go be go jewa medu ya mohlare wo o bitšwago mohlophi. Mohlophi o hwetšwa mafelong a go swana le Ga-Sekhukhune le mafelo mabapi. Medu ya mohlophi e a epšwa gomme ya omišwa. Mola e omile e šilwa ka tšhilo le lwala gore e be bupi. Sejo se sengwe gape ke sekokomogane. Sekokomogane se dirwa ka go kgatla marula le go a phula. Baji ba sona ba re se bose kudu ka gore se jewa ka maswi a tšwago kgomong.
Tšhilo le lwala Mosadi o a šila
Lerotse le lona le a ebolwa la ntšhiwa diripa pele le apewa. Dithotse tša lona tša gadikiwa gomme tša re go butšwa tša kopanywa le bupi gore e be kgodu. Ka nako ye nngwe lerotse le dirwa diripa la anegwa godimo ga tlhaka ya ntlo gore le omelele. Ka morago ga lebaka le letelele le a apewa gomme ya ba sejo se se bitšwago mangangate. Go na le mahlare a mangwe ba re ke mašoga. Tše dingwe dijo ke dikgokgompane (tšona di epšwa šokeng), mekgampane, dikenywa tša naga (bjalo ka dihlophi, mabilo, dipipi, magaba, bjalo bjalo). Gape re ka se lebale maswi a dikgomo le dipudi.
Mathomong
